From Eudora to Mozilla to Thunderbird

โปรแกรมอ่านเมล์เป็นอะไรที่ใช้กันนาน ไม่อยากเปลี่ยนบ่อย (เพราะต้องตั้งค่าเกี่ยวกับโฟลเดอร์ ฟิลเตอร์ สมุดรายชื่อ ฯลฯ เยอะแยะ) เดี๋ยวนี้ไม่รู้จะใช้กันอยู่อีกหรือเปล่า เห็นคนรอบตัวใช้แต่ web mail กันหมดแล้ว

ใช้อีเมล์ครั้งแรกบน UNIX (SunOS) ตอนนั้นในห้องแล็บเขาใช้ "MH" (แพคเกจชื่อ "nmh") กัน ก็ใช้ตามๆกันมาทั้งแล็บ MH เป็นชุดโปรแกรมที่เน้นการใช้งานแบบ Command-Line สำหรับคนที่ไม่ถนัดก็มี UI สำหรับเล่นจาก emacs, X11 ฯลฯ ให้เลือกใช้ เล่นจนชอบเพราะมีโปรแกรมประกอบสำหรับ กรอง ค้น แยกโฟลเดอร์ และปรับตั้งค่าต่างๆ (Customize) ได้เยอะมาก

Eudora

ตั้งแต่หันมาอ่านเมล์บน Windows ก็ใช้แต่ Eudora มาตลอด ตั้งแต่รุ่น 2 (จ่ายเงิน) จนถึง 6 (ฟรี) ที่ชอบเพราะ Eudora มีคุณสมบัติที่ชอบเยอะ เช่น ฟิลเตอร์แยกกล่องเมล์ ติด Label เน้นสีสำหรับเมล์ต่างๆ และที่สำคัญที่สุด คือ เก็บพวกกล่องเมล์และการตั้งค่าต่างๆรวมไว้ในโฟลเดอร์เดียว ไม่มีการซ่อนอะไรไว้ใน Registry หรือกระจัดกระจายไปตามที่ต่างๆ สามารถกำหนดระบุโฟลเดอร์นั้นได้ที่ Command Line แบบนี้ Eudora.exe c:\huimail (ถ้าไม่ระบุ มันจะใช้โฟลเดอร์เดียวกันกับที่ติดตั้ง Eudora.exe ลงไป)

ดังนั้นเวลา ล้างเครื่อง เปลี่ยนเครื่อง หรือต้องการทำสำรองเมล์ ก็จัดการย้ายหรือก็อปปี้ c:\huimail อันเดียว ไปถึงเครื่องใหม่ ติดตั้ง Eudora เสร็จ ก็ไปสร้าง Shortcut ให้เพิ่ม c:\huimail หลัง Eudora.exe เป็นอันเสร็จเรียบร้อย กล่องเมล์, AddressBook, Filter ฯลฯ ทุกอย่างมาหมด

ปัญหาของ Eudora คือ ไม่เก่งเรื่องเมล์หลากภาษา ตอนที่ใช้อยู่ต้องมี Eudora US กับ Eudora JP ไว้อ่านเมล์ อังกฤษ/ไทย และ อังกฤษ/ญี่ปุ่น ตามลำดับ ตู้เมล์ POP3 ก็ต้องทำไว้สองอัน สำหรับให้ POP แยกกัน วุ่นวายน่าดู เวลาส่งเมล์ออกไปก็ใช้ charset ชื่อเดิมๆตลอด เลือกไม่ได้ จะให้เป็น TIS-620 ก็ต้องไปแก้ในไฟล์ EUDORA.DLL เอง (ใช้ Hex Editor) เมล์ที่ใช้รหัส UTF-8 ก็ไม่รู้จัก อ่านไม่ได้

Mozilla

คิดอยู่นานกว่าจะยอมทิ้ง Eudora ไปใช้โปรแกรมอื่น ในที่สุดก็เอา Eudora ออก หลังจากลอง Mozilla (1.3) อยู่สักพักจนพอเข้าใจพฤติกรรม และลองก็อปปี้ ย้าย ฯลฯ ระหว่างเครื่องได้สำเร็จ เริ่มใช้ Mozilla เพราะความจำเป็นเรื่องเมล์หลายภาษา ใช้มาเรื่อยจนถึงรุ่น 1.7.x

Mozilla บน Windows เก็บเมล์ทั้งหลายไว้ใน "ที่เก็บข้อมูลสำหรับโปรแกรมประยุกต์ของผู้ใช้" เช่น สำหรับผู้ใช้ชื่อ vuthi คือ C:\Documents and Settings\vuthi\Application Data\Mozilla\Profiles\default\xxxxxxxx.xxx เวลาล้างหรือย้ายเครื่องก็ก็อปไปทั้งชุด ชื่อโฟลเดอร์ xxxxxxxx.xxx อาจจะเปลี่ยนไปในแต่ละเครื่อง (หลังติดตั้ง Mozilla เสร็จ เรียกขึ้นมาสักครั้งให้มันสร้างโฟลเดอร์นี้ให้ก่อน) จึงต้องเข้าไปแก้ใน prefs.js ตามอีกเล็กน้อย

บางเครื่องเคยมีปัญหา Drive C: เต็ม ก็เลยจำเป็นต้องย้าย กล่องเมล์ โตๆไปไว้ใน D: พบว่าทำได้โดยย้ายกล่องเมล์ที่ต้องการ เช่น C:\Documents and Settings\vuthi\Application Data\Mozilla\Profiles\default\xxxxxxxx.xxx\huimailbox ไปใส่ที่ปลายทาง D:\HuiMail\huimailbox ฯลฯ แล้วแก้ชื่อไฟล์กล่องเมล์ตามใน prefs.js

ปัญหาของ Mozilla คือ 1) มันอืด 2) มันเก่าแล้วเพราะว่ามี Firefox/Thunderbird ออกมาแทน และ 3) มันจะยึดติดกับตัวเองมากไปหน่อย เวลากด URL ที่มีในเนื้อหาเมล์ ก็จะเปิดเว็บนั้นโดยใช้ Mozilla เองตลอด อยากให้เปิดโดย Default Browser ก็หาที่แก้ไม่เจอ

ThunderBird

หลังจากเห็น ThunderBird 1.0 ออกมาก็เลยรีบเอามาลอง ทีแรกลองบน Notebook ติดตั้งเสร็จโปรแกรมถามว่าจะ Import เมล์จาก Mozilla มาไหม ก็ยอมให้ทำ ปรากฏว่ากินเวลานานมากๆ (เมล์ทั้งหมดประมาณ 2.4GB) สุดท้ายก็มีเมล์สองชุด เสียเวลาและกินเนื้อที่สุดๆ

บน Desktop ซึ่งมีเมล์มากกว่า (ประมาณ 3.5GB) ก็เลยไม่รอให้ Import แล้ว ไปเปิดๆดูเห็นว่า ThunderBird เก็บการตั้งค่าต่างๆแยกกับ Mozilla คือ เก็บไว้ในโฟลเดอร์ของตัวเองใต้ C:\Documents and Settings\vuthi\Application Data\Thunderbird\Profiles\yyyyyyyy.default ก็เลยลองย้ายไฟล์เอาดื้อๆเลย ย้ายทุกไฟล์ (ยกเว้น Cache/chrome) จาก C:\Documents and Settings\vuthi\Application Data\Mozilla\Profiles\default\xxxxxxxx.xxx ไปที่ C:\Documents and Settings\vuthi\Application Data\Thunderbird\Profiles\yyyyyyyy.default แล้วแก้ prefs.js ตามนิดหน่อย

ปรากฏว่าใช้ได้แฮะ อ่านเมล์ได้ เขียนเมล์ได้ มันอาจจะมีการตั้งค่าของ Mozilla (Browser) อะไรที่ ThunderBird ไม่ใช้หลงเหลืออยู่บ้างใน prefs.js แต่ดูเหมือนไม่ก่อให้เกิดปัญหาอะไร พวกฟิลเตอร์, สมุดรายชื่อ เดิมจาก Mozilla ก็ยังทำงานดีบน ThunderBird